محمد حسن خان اعتماد السلطنه

440

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

عمر حكومت قم را به او داده بودند . وى در چهارم رمضان 1311 هجرى قمرى به مرض سكته درگذشت و از همه اولاد شاه سنا بزرگتر بود . شاه گمان مىكرد پسرش او را مسموم ساخته است . . . بعد معلوم شد كه از افراط در وافور و عرق فجأه كرده و مرده است . . . ( روزنامهء خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1085 ) . عصمت الدوله ( ص 34 - ص 11 چاپ اول ) مادرش خجسته خانم دختر سيف الله ميرزاى پسر فتحعلى شاه . اين دختر ناصر الدين شاه را دوستعلى خان نظام الدوله معير براى پسرش دوست محمد خان گرفت ( 1283 هجرى قمرى ) . ضياء السلطنه ( ص 34 - ص 11 چاپ اول ) مادرش نديم السلطنه و خودش زن سيد زين العابدين امام جمعه طهران بود . افتخار الدوله ( ص 34 - ص 11 چاپ اول ) كسرائيل خانم خواهر شيرو پشتى ظل السلطان كه ابو الفتح خان صارم الدوله پسر محمد حسن خان سردار او را گرفت و از او فرزندان متعدد داشت و سرانجام ظل السلطان شوهرش را مسموم ساخت ( 3 جمادى الثانيهء 1305 هجرى قمرى ) . كسرائيل خانم كه در 1303 هجرى قمرى به بانوى عظمى ملقب شده بود ديگر شوهر نكرد و در اصفهان با برادرش مىزيست . در سال 1320 ميان برادر و خواهر شكراب شد و بانوى عظمى املاك خود را به قونسول روس اجاره داده خود به مسافرت رفت . فرزندان او نيز تحت حمايت روسيه بودند . افسر الدوله ( ص 34 - ص 11 چاپ اول ) خواهر فخر الملوك از گلين خانم زن اول ناصر الدين شاه كه حسام السلطنه او را براى پسرش ابو الفتح ميرزا مؤيد الدوله گرفت .